Hoeveel is uw onderneming waard?
Menig kmo’er vraagt zich wel eens af hoeveel zijn onderneming waard is. Meestal komt de vraag op bij ofwel een overdracht van het bedrijf, ofwel meer gedwongen bij een echtscheiding of nalatenschap. Hierbij enkele vuistregels waarmee je maar beter rekening kan houden wanneer je bedrijf in de etalage wordt gezet.
Waarderingsmethodes
Voor de waardering van bedrijven bestaan tal van methodes. Zij kunnen onderverdeeld worden in vier grote groepen, te weten:
- de waardering op basis van het vermogen (vermogenswaarde);
- de waardering op basis van de opbrengsten (rendementswaarde);
- de gemengde methodes (vermogens- en rendementswaarde);
- de empirische methodes (multiples en beursratio’s).
In de meeste gevallen zijn de eerste drie groepen vrij complex naar berekening toe. De bijstand van een expert is hierbij onvermijdelijk. De twee bekendste waarderingsmethodes daaruit zijn de “substantiële waarderingsmethode” (naar vermogenswaarde) en de “discounted cashflowmethode” (naar rendementswaarde).
De substantiële waarderingmethode is de actuele waarde van de bezittingen minus de actuele schulden terwijl de discounted cashflowmethode uitgaat van de verwachte kasstromen die een bedrijf in toekomst zal genereren. Met andere woorden kan hieruit de terugverdientermijn afgeleid worden. Beide methodes worden dan ook meestal samen toegepast wat leidt tot een betrouwbare waardering van de onderneming in kwestie.
De empirische methodes worden meestal gebruikt bij eenvoudige handelsactiviteiten. Bij gebruik van multiples wordt een indicator (meestal de omzet, de brutomarge of de winst) vermenigvuldigd met een multiplicator die gebaseerd is op de expertise. Zo wordt bijvoorbeeld voor de waardering van een bloemenhandel 55 tot 85% van de jaaromzet exclusief btw genomen. Een uitgebreide lijst is terug te vinden op www.mesotten.be/goodwill.htm.
Let wel dat deze methode eerder prijsbepalend is dan wel waarderend gezien bijvoorbeeld geen rekening wordt gehouden met de vermogensbestanddelen van de onderneming. Gevolg is dat de onderneming in zulke gevallen meestal onder- of overgewaardeerd is.
Welke factoren beïnvloeden de waardering?
Uitgaande van hogervermelde klassieke waarderingsmethodes naar vermogens- en rendementswaarde, kan de waarde van een onderneming verhoogd worden door enerzijds de toekomstige geldstromen te verhogen, anderzijds door het risicoprofiel te verlagen. Met andere woorden is het tijdstip waarop de waardering van de onderneming plaatsvindt van cruciaal belang. Indien de onderneming in kwestie volop in een ontwikkelingsfase zit om nieuwe producten of diensten aan te bieden of nieuwe markten te betreden met de nodige bijkomende investeringen als gevolg, zal dit de geldstromen fel beïnvloeden naar de toekomst toe, gezien hiervoor veel geld zal moeten worden aangewend. Dit komt dan zeker niet ten goede van de waardering van de onderneming. Ook zal dit het risico hierdoor fel verhogen hetwelk onmiddellijk impact heeft op de waardering van de onderneming. Hoe hoger dit ondernemingsrisico is, hoe lager de waardering zal uitvallen.
Met volgende punten kan men dan ook best rekening houden alvorens een waardering te laten uitvoeren met het oog op de overdracht ervan:
- begin op tijd met de voorbereiding zodat geen structurele wijzigingen meer moeten plaatsvinden in de nabije toekomst en het ondernemingsrisico laag wordt gehouden;
- stem uw voorbereiding af op het soort van overdracht (de overdracht naar de volgende generatie versus de overdracht aan het management versus de overdracht aan een externe partij);
- argumenteer de keuze van de gekozen waarderingsmethode waarbij inzicht gegeven wordt hoe de overdragende partij de waardering heeft benaderd en geïnterpreteerd;
- vermijdt overtollige liquiditeiten maar bewerkstellig een sterke solvabiliteit naar vermogenswaardering toe;
- wees kritisch en realistisch op toekomstprognoses en onderschat de kostprijs niet van de gebudgetteerde groei in termen van bijkomende investeringen, personeelsuitbreiding en zo meer;
- gezien een overname meestal gepaard gaat met de financiering ervan, dient men best met de mogelijke houding van de kredietverschaffers rekening te houden. Deze laatste hebben trouwens meer interesse in de vermogenswaarde (lees substantiële waarde) van een onderneming dan in de toekomstige rendementswaarde (lees discounted cashflow);
- controleer tenslotte of de toegepaste waarderingsmethodes overeenstemmen met de realiteit en zij bovendien relevant zijn binnen het kader van de beoogde overdracht (vergelijking met de empirische methodes).
Besluit
De waardering van een onderneming is een complexe materie waarbij vooraf een duidelijk beeld dient gevormd te worden. Daarbij is het belangrijk te weten aan wie men mogelijk overdraagt teneinde de meest relevante waarderingsmethode toe te passen. Redelijkheid is hierbij een te hanteren waarde om alzo een waardering te verkrijgen die de werkelijkheid benaderd. Eén ding staat evenwel vast: de juiste waarde van uw onderneming is de prijs die men ervoor krijgt.
Luc Lingier Accountant, belastingconsulent en vermogensplanner
