Tantièmes versus bezoldingen van bedrijfsleiders

Bij het afsluiten van het boekjaar van een vennootschap overweegt menig bedrijfsleider of de toekenning van een tantième hier op zijn plaats is. In veel gevallen gebeurt dit in functie van het fiscale resultaat, om alzo vennootschapsbelasting uit te sparen. Gerechtvaardigd of niet?
   

Wat is een tantième en aan wie kan ze worden toegekend?

Een tantième staat voor een deel van de winst dat wordt toegekend aan bedrijfsleiders van vennootschappen en dat bovendien afhankelijk is van het resultaat van het boekjaar. Zij staat dus los van dividenden dewelke toekomen aan de aandeelhouders. De bedrijfsleiders kunnen zowel natuurlijke personen zijn als vennootschappen die een mandaat opnemen van zaakvoerder of bestuurder.

Wanneer zijn tantièmes belastbaar in hoofde van natuurlijke personen?

Gezien de beslissing tot toekenning van tantièmes door de algemene vergadering van aandeelhouders plaats vindt in de loop van het eerste semester van het jaar dat volgt op het afsluiten van het boekjaar, kunnen deze niet meer aanzien worden als belastbare inkomsten in hoofde van de zaakvoerder-bestuurder/natuurlijke persoon behaald in dat boekjaar.

Voorbeeld: de algemene vergadering van aandeelhouders van juni 2011 beslist een tantième uit te keren aan haar zaakvoerder-bestuurder over het afgelopen boekjaar 2010. Deze tantième komt vooralsnog ten laste van het resultaat over het boekjaar 2010, doch wordt deze belast in hoofde van de zaakvoerder-bestuurder/natuurlijke persoon in het inkomstenjaar 2011.

Het jaar van belastbaarheid wordt dus bepaald door de datum van de toekenning of betaalbaarstelling. “Toekenning” en “betaalbaarstelling” zijn nu net niet dezelfde begrippen.

Wanneer de algemene vergadering een tantième toekent, kan ze terzelfder tijd voorzien wanneer zij betaalbaar wordt gesteld.  

Voorbeeld: de algemene vergadering van aandeelhouders van december 2010 beslist een tantième uit te keren aan haar zaakvoerder-bestuurder over het boekjaar dat afsloot op 30 juni 2010, doch stelt dat de betaalbaarstelling zal plaatsgrijpen op 1 april 2011. De vraag is nu wanneer deze vergoeding belastbaar is in hoofde van de genieter. Op datum van de toekenning (december 2010) of datum van de betaalbaarstelling (april 2011)? De minister bevestigde in een parlementaire vraag dat in dit geval met de datum van betaalbaarstelling moet worden rekening gehouden. In dit geval dus belastbaar in het inkomstenjaar 2011. 

De algemene vergadering van aandeelhouders diende in dit geval de datum van betaalbaarstelling expliciet te vermelden in haar notulen van deze algemene vergadering die als bijlage wordt gevoegd bij de aangifte vennootschapsbelasting. Deed zij dit niet, dan is de tantième belastbaar in het jaar van de toekenning ofwel inkomstenjaar 2010.

Tantièmes verleend aan een zaakvoerder-bestuurder/vennootschap

De vergoedingen die toegekend worden aan een vennootschap vormen geen bezoldigingen van een bedrijfsleider in de strikte zin van het woord, ook al oefent die vennootschap het mandaat uit van zaakvoerder-bestuurder. Deze worden beschouwd als beroepskosten met als gevolg dat de belastingadministratie de mogelijkheid heeft hiervan het beroepskarakter te controleren. En dit geldt dus ook voor de toegekende tantièmes. Met andere woorden worden deze vergoedingen op gelijk niveau behandeld als de zogenaamde managementfees.

Hieruit volgt dat de bezoldigingen aan een zaakvoerder-bestuurder/vennootschap niet automatisch en onbeperkt aftrekbaar zijn. Zo zal de vennootschap die zulke bezoldigingen toekent, moeten aantonen dat zij op een redelijke wijze overeenstemmen met de werkelijk geleverde prestaties.

Indien dit niet kan, zal de fiscus deze bezoldigingen (lees beroepskosten) fiscaal verwerpen en aldus belasten, niettegenstaande deze vergoedingen bij de ontvangende vennootschap reeds belast werden. Een dubbele taxatie tot gevolg!

De praktijk leert ons dat tantièmes op dezelfde wijze worden behandeld indien daartegenover geen of onvoldoende prestaties staan. Dit laatste druist volledig in tegen het vennootschaprechtelijk begrip van tantièmes, aangezien deze vergoedingen afhangen van het resultaat van het boekjaar.

Tantièmes versus bezoldigingen

Tantièmes opnemen in plaats van bezoldigingen kan fiscaal interessant zijn. Zo kan men het loon laten zakken of vervangen door de tantième in het jaar waarin deze werd toegekend. Op deze manier blijft het belastbaar inkomen voor dat jaar gelijk en zal dit bijgevolg geen weerslag hebben op bijkomende belastingen en sociale lasten.

Nadeel is wel dat dit een invloed kan hebben op de premie van de groepsverzekering omdat een tantième niet aanzien wordt als een normale maandelijkse bezoldiging. 

Conclusie

Het toekennen van een tantième in de bedrijfseconomische zin van het woord, is een motiverend element om bedrijfsleiders te belonen voor hun prestaties gedurende het afgelopen boekjaar. Wees echter op uw hoede met het toekennen van tantièmes aan een zaakvoerder-bestuurder/vennootschap. Overdrijf hierbij niet met de grootte van de tantième. De fiscus zou hierbij strenger kunnen optreden en de tantième in zijn geheel kunnen verwerpen als beroepskost met als gevolg een dubbele taxatie. Redelijkheid is hierbij een belangrijke waardemeter.

Keer ook geen tantième uit in functie van het fiscaal resultaat van de vennootschap om alzo belastingen te besparen of wanneer geen of te weinig voorafbetalingen werden gedaan.

Luc Lingier
Accountant, belastingconsulent en vermogensplanner