Preventief bedrijfsbeleid is meer nodig dan men denkt

Weinigen doen preventief aan medisch onderzoek. Waarom zouden we? We zijn toch niet ziek? In de bedrijfswereld gaat het net zo. Zolang een onderneming in goede doen verkeert, kan blijkbaar niets verkeerd gaan. Niets echter is minder waar!

Wat is preventief bedrijfsbeleid?

Op initiatief van de Vlaamse regering werd door het Agentschap Ondernemen een actieplan ontwikkeld dat ondernemers wil doen nadenken over het beleid dat zij voeren binnen hun onderneming. Zo wordt nagegaan hoever zij staan op het vlak van planning en controle, hun ondernemingsrelaties (klanten en leveranciers), hun personeelsbeleid, hun financieel beleid, welk advies zij inwinnen en waarbij zij ondersteuning genieten.

Doel

Het Agentschap Ondernemen heeft hiermede tot doel de bedrijven, die dreigen in moeilijkheden te komen, te stimuleren zodat ze gerichte acties gaan nemen om hun continuïteit te verzekeren.

Wie komt in aanmerking?

In de brochure van het Agentschap Ondernemen staat vermeld dat, ik citeer: “zij mikt op KMO’s die geloven dat voortdurende verbetering nodig is om te blijven groeien en die bereid zijn om na te gaan waar hun bedrijf zwakheden vertoont in hun beleid”.

In de praktijk en dit is ook haar doelstelling, komen evenwel enkel die ondernemingen in aanmerking die dreigen in financiële moeilijkheden te komen. Dit zijn die ondernemingen waarvan het eigen vermogen groter is dan 50% van hun maatschappelijk kapitaal doch mag dit eigen vermogen niet groter zijn dan dit maatschappelijk kapitaal. Anders gezegd, haar eigen vermogen dient te liggen tussen de 50 en 100% van het maatschappelijk kapitaal. Bovendien mogen zij geen achterstallige RSZ- en/of BTW- schulden hebben.

Fasen van preventief bedrijfsbeleid

Het actieplan omvat vier fasen.

Sensibilisering: bedrijven kunnen beroep doen op een accountmanager van het Agentschap Ondernemen die gratis een financiële diagnose van de onderneming uitvoert. Via een korte vragenlijst op haar website (www.kijknaaruwonderneming.be) kan de ondernemer reeds zelf vaststellen hoe zijn onderneming ervoor staat. Bedoeling hiervan is om bedrijven een spiegel voor te houden zodat ze gerichte acties gaan ondernemen om beter zaken te doen.

Diagnose: door middel van een ondernemingsscan wordt de onderneming in kwestie geanalyseerd op 16 domeinen. Zo zal haar beleid gescreend worden op het vlak van haar marktpositie en strategie, haar aankooppolitiek, haar investeringsbeleid, haar financieel beleid, haar personeelsbeleid, haar organisatie, de competenties van het management en corporate governance.

Focus op bedrijfsniveau: hierbij worden, afhankelijk van de specifieke aandachtspunten in de eerste analyse, bepaalde deelaspecten van het bedrijfsbeleid onder de loep genomen.
Op basis van die oefening worden diverse maatregelen voorgesteld om zelf, of in samenwerking met externe professionals in te grijpen om zo de negatieve effecten te voorkomen. Eventueel wordt overwogen een doorstartplan op te maken.

Hiervoor kan men beroep doen op de KMO-portefeuille waarbij de Vlaamse Overheid tot 50% tussenkomst verleent op de hiervoor gemaakte kosten met een maximum van 25.000 EUR per jaar. Evenwel moet het projectbedrag minimaal 10.000 EUR bedragen!

Wel dient beroep gedaan te worden op een erkend dienstverlener voor de pijler strategisch advies met als erkenningbasis “erkend preventief bedrijfsbeleid”.

Implementatie doorstartplan: hierbij worden alle aanbevelingen uit de vorige fasen omgezet in concrete acties, waarbij de negatieve aandachtspunten worden weggewerkt. Ook hiervoor zijn subsidies beschikbaar tot beloop van 60% met een maximum van 20.000 EUR per jaar (www.efro.be).

Is handelsonderzoek door de Rechtbank van Koophandel een voorbode?

Dit kan een voorbode zijn maar is zeker niet noodzakelijk. In de meeste gevallen worden bedrijven voor een handelsonderzoek opgeroepen door de Rechtbank van Koophandel in geval van een verstekvonnis, een beslag, een dagvaardiging van de RSZ, de BTW of de directe belastingen, een opzegging van een bankkrediet …..

Hierbij wordt onderzocht of het bedrijf in kwestie al dan niet meer te redden valt en zodoende dit zo vlug mogelijk uit het economische leven te verwijderen door het failliet te verklaren. Evenwel wordt vooralsnog grondig onderzocht welke mogelijke acties de onderneming kan ondernemen teneinde een doorstart naar continuïteit mogelijk te maken. Hierbij wordt veelal gereageerd op de symptomen terwijl de dieperliggende oorzaken niet worden aangepakt.

Conclusie

Preventief bedrijfsbeleid is meer nodig dan men denkt. Niet alleen vanaf het ogenblik bepaalde knipperlichten aanslaan, zelfs in de fase daarvoor. Elke ondernemer dient voortdurend rekening te houden met de mogelijkheid dat hij bij een worst-case scenario in een situatie kan geraken waarbij preventief bedrijfsbeleid wel eens te laat zou kunnen zijn.

Betreurenswaardig is ook dat de prioriteit van het Agentschap Ondernemen uitgaat naar ondernemingen met minimaal 20 werknemers om van enige subsidie te kunnen genieten. Op zijn minst ondemocratisch naar kleinere ondernemingen toe.

Tenslotte kan de vraag gesteld worden voor de leemte die er bestaat voor ondernemingen waarvan het eigen vermogen kleiner is dan 50% van het maatschappelijk kapitaal? Ook zij komen niet in aanmerking. Eenmanszaken zijn sowieso uitgesloten.

Luc Lingier

Accountant, belastingconsulent en vermogensplanner

Publicaties